“มหากาพย์รามายณะ” นับเป็นหนึ่งใน 2 วรรณกรรมชิ้นเอกของอินเดียโบราณที่แต่งขึ้นด้วยภาษาสันสกฤต
มีบันทึกว่า ฤๅษีวาลมีกิ คือผู้รจนาขึ้น วรรณกรรมอันทรงคุณค่านี้ร้อยเรียงเป็นบทร้อยกรองภาษาสันสกฤต (โศลก) กว่า 24,000 บท แบ่งออกเป็น 7 เล่ม (กัณฑ์) เรื่องราวมุ่งเน้นไปที่เส้นทางชีวิตและการฝ่าฟันอุปสรรคต่าง ๆ ของ “เจ้าชายราม” แห่งนครอโยธยา แท้จริงแล้วก็คือปางอวตารของพระวิษณุ
รามายณะ ได้รับการยกย่องให้เป็นเสาหลักทางจริยธรรม ที่สะท้อนถึงการปฏิบัติหน้าที่อย่างเที่ยงธรรม ความภักดีอันมั่นคง ตลอดจนการเสียสละเพื่อส่วนรวม เป็นวรรณกรรมที่มักถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ ซีรีส์ทางโทรทัศน์ ละครเวที ฯลฯ
ล่าสุด“รามายณะ” กลับมาขึ้นจอภาพยนตร์อีกครั้ง ในชื่อ Ramayana: Rise of a Legend ใช้บริการฝีมือกำกับของ นิเตส ทิวารี ผู้กำกับภาพยนตร์ นักเขียนบทภาพยนตร์ชาวอินเดีย ที่มีผลงานภาพยนตร์เรื่อง Dangal
สำหรับ Rise of a Legend ถือเป็นปฐมบทหรือภาคแรกของโปรเจกต์ใหญ่ที่วางแผนไว้ทั้งหมด 2 ภาค และนับเป็นภาพยนตร์อินเดียฟอร์มยักษ์ที่จัดจำหน่ายโดย โซนี พิคเจอร์ส โดยตัวภาพยนตร์สร้างออกมา 2 เวอร์ชัน คือ เวอร์ชันพากย์ภาษาอังกฤษ และเวอร์ชันภาษาต้นฉบับฮินดี เข้าฉายที่ประเทศไทย จะมีให้เลือกทั้งฉบับพากย์ไทยและฉบับเสียงแท้ฮินดี
เป็นที่ทราบกันดีว่า “รามเกียรติ์” ของไทยเรา ก็นำเค้าโครงเรื่องหลักมาจากมหากาพย์รามายณะของอินเดียเช่นกัน โดยมีเส้นเรื่องและตัวละครเอกตรงกัน คือ พระราม, พระลักษมณ์, นางสีดา, หนุมาน และทศกัณฐ์
https://www.youtube.com/watch?v=aP6B3vu2GxM
ชนวนเหตุของเรื่องเริ่มต้นขึ้นที่นครอโยธยา เมื่อ ท้าวทศรถ และ พระนางเกาสุริยา มเหสีเอก ได้ให้กำเนิดพระราม ซึ่งท้าวทศรถโปรดปรานพระโอรสองค์โตนี้มาก และตั้งใจจะมอบราชบัลลังก์ให้สืบทอดอำนาจ
แต่ความหวังก็ต้องพังทลายลง
เนื่องจากท้าวทศรถเคยให้คำสัญญาไว้กับ พระนางไกยเกษี มเหสีองค์ที่ 3 ว่าจะประทานพรให้ตามขอ 2 ข้อ เพื่อตอบแทนที่พระนางเคยช่วยชีวิตไว้ในสนามรบ
ฝ่ายพระนางไกยเกษีเมื่อถูกทาสรับใช้ยุยงว่าท้าวทศรถลำเอียงรักลูกไม่เท่ากัน จึงถือโอกาสทวงสัญญาแบบจัดหนัก โดยขอราชบัลลังก์ให้ ภารัต (พระพรต ในรามเกียรติ์) พระโอรสของตน พร้อมทั้งเนรเทศพระรามให้ออกบวชไปอยู่ป่าเป็นเวลา 14 ปี เพื่อป้องกันไม่ให้กลับมาแย่งชิงอำนาจ
เหตุนี้ทำให้พระราม และ นางสีดา พระมเหสี ต้องระเห็จออกจากเมืองไปเผชิญชีวิตในป่า มี พระลักษมณ์ ติดตามไปคอยดูแลพี่ชายและพี่สะใภ้ด้วยความจงรักภักดี
ในภาพยนตร์ Ramayana: Rise of a Legend ยังคงยึดโครงเรื่องหลักนี้ไว้ แต่เพิ่มมิติด้วยการเขียนบทให้ผู้ชมได้ทำความรู้จักกับ ราวัณ (รับบทโดย ยาช) หรือตัวละคร ทศกัณฐ์ ในรามเกียรติ์ก่อน โดยพาไปดูปูมหลังของชายหนุ่มเผ่าอสูรผู้มองเห็นครอบครัวและเผ่าพันธุ์ของตนต้องใช้อย่างยากลำบาก อัปยศอดสูในกรุงลังกา
คุณภาพชีวิตที่ตกต่ำนี้เป็นผลมาจากการพ่ายแพ้สงครามต่อเหล่าเทพที่มีพระอินทร์เป็นผู้กำราบ
ในที่สุด ราวัณจึงตัดสินใจฟันฝ่าความทุกข์ทรมาน มุ่งหน้าบำเพ็ญตบะอย่างสุดโต่ง จนความแน่วแน่และพลังแห่งการบำเพ็ญสั่นสะเทือนไปทั่วทั้งจักรวาล ร้อนถึง พระพรหม ต้องเสด็จมาขอให้หยุด พร้อมประทานพรตามที่ราวัณปรารถนา
ชายหนุ่มไม่ได้ขออะไรมากไปกว่า “ความเป็นอมตะ” ที่ไม่มีใครฆ่าให้ตายได้ เว้นไว้เพียง “มนุษย์” ที่เขาปรามาสว่าคงไม่มีทางต่อกรกับเขาได้อยู่แล้ว
เมื่อได้พรอันยิ่งใหญ่ ราวัณจึงเดินทางกลับกรุงลังกาและเปิดฉากคิดบัญชีแค้นกับผู้ปกครองเมืองจนโค่นฝ่ายตรงข้ามได้ราบคาบ ก่อนจะสถาปนาตนเองเป็นกษัตริย์ รังสรรค์เมืองให้เจริญรุ่งเรืองและมั่งคั่งอย่างถึงที่สุด
ทว่าเป้าหมายสูงสุดของราวัณ คือการสยบอำนาจของ พระวิษณุเนื่องจากมหาเทพองค์นี้มักจะอวตารลงมาปราบอสูรยามเมื่อฝ่ายอสูรเกรียงไกรขึ้นมา ราวัณจึงคอยเฝ้าดูว่าร่างอวตารของพระวิษณุจะปรากฏขึ้นเมื่อใด
กระทั่งวันหนึ่งเขาก็ตระหนักว่า คนที่ตนรอคอยก็คือ พระราม (รานเบียร์ คาปูร์) เจ้าชายแห่งอโยธยานั่นเอง แต่กระนั้นเขาก็ไม่ได้ผลีผลามเข้าไปประฝีมือทันที
ในระหว่างที่ฝั่งอสูรยังนิ่งสงบรอวันศึกใหญ่ หนังก็ได้พาผู้ชมไปสัมผัสการดำเนินชีวิต ทัศนคติ และมุมมองในหลากหลายมิติของพระราม ครอบครัว และนางสีดา
ถึงแม้พระรามจะเป็นเพียงมนุษย์ที่ต้องเผชิญชะตากรรมต่อกรกับจอมอสุรา แต่ผู้ชมก็วางใจได้ เพราะหนังโชว์ให้เห็นว่า พระรามผู้เป็นสัญลักษณ์แห่งความดีงาม ได้รับการอัปเกรดทั้งขีดพลังความสามารถและอาวุธวิเศษ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับศึกใหญ่ในวันข้างหน้าเรียบร้อยแล้ว
สำหรับจุดเริ่มต้นสงครามระหว่างทัพพระรามและทัพอสูร เกิดจาก นางศูรปณขา น้องสาวของราวัณ (นางสำมนักขา ในรามเกียรติ์) ได้บังเอิญพบกับพระรามและเกิดตกหลุมรักทันที แม้จะรู้ว่าพระรามมีคู่ครองแล้ว แต่นางก็อยากได้มาครอบครอง จึงใช้เล่ห์เพทุบายแปลงกายเป็น นางสีดา (ซาย พัลลาวี)
ทว่าความเกิดแตก จนถูก พระลักษมณ์ (ราวี ดูเบย์) สั่งสอนด้วยการตัดจมูก นางจึงวิ่งแจ้นกลับไปฟ้องพี่ชายให้ยกทัพมาสางแค้น ซึ่ง ราวัณ ได้ใช้อุบายหลอกล่อจนลักพาตัวนางสีดาไปได้สำเร็จ และหนังก็ทิ้งทวนจบภาคแรกไว้ ณ จุดนี้
เอกลักษณ์อย่างหนึ่งของภาพยนตร์อินเดียที่ปฏิเสธไม่ได้คือ”ความยาว” โดย Ramayana: Rise of a Legend ฉบับพากย์ไทยมีความยาว 2 ชั่วโมง 45 นาที ส่วนฉบับเสียงฮินดีมีความยาวถึง 3 ชั่วโมง 15 นาที
ถึงอย่างนั้น การดำเนินเรื่องกลับทำได้อย่างกระชับ ฉับไว และปรุงแต่งรสชาติความสนุกได้อย่างกลมกล่อม ส่วน “ฉากเต้นระบำ” อันเป็นท่าบังคับของหนังอินเดียก็ยังมีให้เห็น
แต่เป็นการสอดแทรกเข้ามาอย่างชาญฉลาด เพราะถูกใช้เป็นกุศโลบายในการเล่าความเป็นมาและปูมหลังของตัวละครอย่างย่อ ไม่ใช่การให้ตัวละครมาร้องเพลงวิ่งไล่จับกันข้ามภูเขาหรือผลุบเข้าออกหลังต้นไม้แบบหนังแขกยุคเก่าที่เราคุ้นเคย
อีกหนึ่งจุดเด่นที่ต้องเอ่ยชมคือ งานภาพและวิชวลเอฟเฟกต์(VFX) ที่สวยงามตระการตาในระดับฮอลลีวูด การันตีฝีมือโดย DNEG บริษัท VFX ชั้นนำระดับโลก เจ้าของผลงานฟอร์มยักษ์อย่าง The Odyssey, Interstellar, Inception และ Dune
ที่สำคัญ งานภาพและฉากแอ็กชันอันตระการตานี้ ก็ไม่ได้ตื่นตาตื่นใจจนกลบความลึกซึ้งของเนื้อเรื่องไปแม้แต่น้อย
Blue Bird 11/11/69
